Wchodzi lista stanowisk. Wychodzi gotowa dokumentacja.
Cztery kroki, jeden wieczór. To środa Anny z filmu, krok po kroku: co robi ona, co robi FairGrade i co leży na biurku po każdym kroku.
Przykład: firma Anny, 180 osób. Dane przykładowe.
Rozmowa słowo w słowo
Anna Cześć, jestem Anna. Kieruję działem HR w firmie, w której pracuje sto osiemdziesiąt osób.
Tomek A ja jestem Tomek. Mam firmę, osiemdziesiąt osób, i muszę się do czegoś przyznać. Jeszcze miesiąc temu myślałem, że jawność wynagrodzeń to nie mój problem.
Anna Większość właścicieli tak myśli. Dlatego zróbmy to krótko. Pięć minut: czym jest nowy unijny przepis, co grozi, jeśli go zignorujesz, i co możesz zrobić jeszcze w tym tygodniu.
Tomek Zacznij od przepisu. Po ludzku.
Anna To unijna dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń. Sama idea jest stara: równą płacę za równą pracę obiecano już w 1957 roku. A mimo to kobiety w Unii wciąż zarabiają średnio o jedenaście procent mniej za godzinę niż mężczyźni.
Tomek To co się zmienia?
Anna To, że obietnica dostała papiery. Cztery rzeczy. Pierwsza: każdemu kandydatowi podajesz wynagrodzenie albo jego przedział i nie pytasz, ile zarabiał wcześniej.
Tomek To akurat znam. W Polsce to prawo od 24 grudnia 2025 roku.
Anna Właśnie. Druga: każdy pracownik może zapytać na piśmie, jaki jest jego poziom wynagrodzenia i ile średnio zarabiają kobiety i mężczyźni wykonujący taką samą pracę albo pracę o takiej samej wartości. Dyrektywa daje ci na odpowiedź dwa miesiące.
Tomek Dwa miesiące to dużo czasu.
Anna Dużo, jeśli masz liczby. Jeśli nikt nigdy nie porównał stanowisk, dwa miesiące to nic. Trzecia: większe firmy raportują lukę płacową. Od stu pięćdziesięciu osób pierwszy raport trzeba złożyć do 7 czerwca 2027 roku i dotyczy on roku 2026.
Tomek Ja mam osiemdziesiąt osób. Czyli mnie to nie dotyczy?
Anna Raport nie. Ale dwie pierwsze rzeczy dyrektywa nakłada na każdego pracodawcę, bez względu na wielkość.
Tomek Mówiłaś o czterech.
Anna Czwarta: jeśli raport pokaże lukę pięć procent lub większą w grupie osób wykonujących taką samą pracę, a ty jej nie wyjaśnisz i nie zamkniesz w sześć miesięcy, siadasz z przedstawicielami pracowników i razem przeglądacie płace.
Tomek Dobrze. Teraz to, o co naprawdę pytają właściciele. A jeśli po prostu nic nie zrobię?
Anna Trzy rzeczy. Po pierwsze, w sporze o płacę ciężar dowodu jest po twojej stronie. Pracownik pokazuje fakty, które sugerują nierówną płacę, i od tej chwili to pracodawca musi udowodnić, że dyskryminacji nie było.
Tomek Czyli „zawsze tak płaciliśmy” to nie jest odpowiedź.
Anna To przeciwieństwo odpowiedzi. Po drugie, pracownik, który zarabiał za mało, ma prawo do odszkodowania, razem z wyrównaniem zaległej płacy. Po trzecie, każdy kraj ustala własne kary, w tym grzywny.
Tomek A w Polsce? To wszystko już obowiązuje?
Anna Częściowo. Przepisy o rekrutacji obowiązują. Ustawa wdrażająca resztę była w listopadzie 2026 roku wciąż projektem, więc polskie terminy i kary mogą się różnić. Kierunek się nie zmieni.
Tomek Dobra, to poważne. Tylko co mam konkretnie zrobić? Nie mam działu wynagrodzeń. Mam Excela.
Anna Ja też miałam. Powiem ci, co zrobiłam w jeden wieczór. Krok pierwszy: wgrałam listę stanowisk i wszystko, co mieliśmy dla każdego z nich. Stare ogłoszenia, grafiki, nawet notatkę głosową. FairGrade napisał jasny opis każdego stanowiska.
Tomek Krok drugi?
Anna Ocenił każde stanowisko pod kątem tych samych pięciu rzeczy: kompetencji, złożoności, odpowiedzialności, wysiłku i warunków pracy. Każda ocena ma pisemne uzasadnienie. I nic nie jest ostateczne, dopóki nie zatwierdzi tego człowiek. Zatwierdzałam ja, a moje nazwisko i godzina zostały w rejestrze.
Tomek Czyli to nie maszyna ustala pensje.
Anna Nie. FairGrade przygotowuje, ja decyduję. Krok trzeci: płace. Każdy poziom dostaje widełki zbudowane na podstawie rynku, więc zobaczyłam, gdzie płacimy poniżej rynku i ile kosztowałoby nadrobienie. A na każdym poziomie zobaczyłam obok siebie zarobki kobiet i mężczyzn.
Tomek A krok czwarty to te słynne papiery.
Anna Raporty. Wartościowanie stanowisk, widełki płacowe, raport o luce płacowej, odpowiedź na pytanie pracownika. Gotowe, gdy ktoś zapyta.
Tomek A dane? Pensje to najbardziej wrażliwa rzecz, jaką mam.
Anna Przechowywane w Unii, we Frankfurcie. A imiona i nazwiska, płeć i płace nigdy nie trafiają do modelu językowego.
Tomek Od czego zacząć, jeśli mam dziesięć minut?
Anna Od darmowego testu gotowości na fairgrade.eu. Siedem pytań, dwie minuty, bez zakładania konta. Pokaże, które z twoich sześciu stopni już świecą, a które są jeszcze ciemne.
Tomek A potem?
Anna Zacznij za darmo, oceń jedno stanowisko i przekonaj się.
Tomek Siedem pytań. Zdążę, zanim wystygnie mi kawa.
Anna O to chodzi. I jeszcze jedno: to były informacje ogólne, nie porada prawna.
Krok 1 z 4: Opis
Wrzuć to, co masz.

Anna
- Wgrywa listę stanowisk taką, jaka jest, i wszystko, co istnieje dla każdego stanowiska: stare ogłoszenie, grafik, zdjęcie, notatkę głosową.
- Odpowiada na to, co oznaczono jako „Brakuje”, albo przekazuje pytanie kierownikowi.

FairGrade
- Pisze jasny opis każdego stanowiska.
- Oznacza każdą linijkę: znalezione w plikach, proponowane albo wciąż brakuje.
Krok 2 z 4: Ocena
Mierzona jest praca, a nie nazwa stanowiska.

Anna
- Czyta oceny i uzasadnienie każdej z nich, poprawia to, co brzmi źle.
- Zatwierdza. Jej nazwisko i godzina zostają w rejestrze.

FairGrade
- Ocenia każde stanowisko pod kątem tych samych pięciu rzeczy: piętnaście ocen od 0 do 8.
- Zapisuje uzasadnienie każdej oceny i sumuje je w poziom.
Krok 3 z 4: Płace
Czy płace są na poziomie rynku? I czy są równe?

Anna
- Wgrywa listę płac.
- Widzi, które poziomy są poniżej rynku i które luki są oznaczone, i decyduje, co naprawić najpierw.

FairGrade
- Buduje widełki każdego poziomu na podstawie mediany rynkowej.
- Pokazuje, gdzie jesteś na tle rynku: według poziomów, funkcji i miast, oraz ile kosztowałoby nadrobienie.
- Porównuje zarobki kobiet i mężczyzn na każdym poziomie.
Imiona i nazwiska, płeć i płace nigdy nie trafiają do modelu językowego.
Do mediany rynkowej: 6 300 PLN miesięcznie
Widełki, PLN miesięcznie
Krok 4 z 4: Raport
Dokumenty, których wymaga dyrektywa.

Anna
- Czyta raporty i przekazuje je dalej.
- Na pytanie o płace odpowiada z tej samej teczki, w dniu, w którym przyjdzie.

FairGrade
- Zamienia wszystko powyżej w gotowe raporty.
- Dba o ich aktualność: zmień poziom albo płacę, a raporty pójdą za tym. Pilnuje dwumiesięcznego terminu każdego pytania o płace.
22:00 Teczka zamknięta. Kawa jest wciąż gorąca.
Siedem rzeczy, które zostają u Ciebie.
Nie prezentacja ze slajdami. Dokumenty, które kładziesz na stół, gdy ktoś zapyta.
- Raport z wartościowania stanowisk
- Metoda, każda ocena z uzasadnieniem i osoba, która ją zatwierdziła.
- Widełki płacowe
- Ile płaci się na każdym poziomie, sprawdzone z rynkiem.
- Raport o luce płacowej
- Luka na każdym poziomie, w formie, której wymaga art. 9.
- Odpowiedź na wniosek płacowy
- Poziom wynagrodzenia pracownika i średnie dla kobiet i mężczyzn, gotowe w ciągu dwóch miesięcy.
- Wspólna ocena wynagrodzeń
- Gdy luka 5% lub większa pozostaje otwarta: dokument roboczy dla Ciebie i przedstawicieli pracowników.
- Ścieżka audytu
- Kto, co i kiedy zmienił: cała historia.
- Strona pracownika
- Prywatna strona każdej osoby: jej poziom, jej widełki i sposób, by zadać pytanie.
Ten sam wynik, mierzony czasem.
Konsultanta mierzy się kalendarzem, arkusz tygodniami, a FairGrade zegarem.
Typowe czasy, dla porównania. Twój wieczór zależy od liczby stanowisk.
Oceń jedno stanowisko i przekonaj się.
Zacznij za darmo i zbuduj cały pakiet w 14-dniowym okresie próbnym. Albo najpierw zrób dwuminutowy test.



